ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਮਠਿਆਈਆਂ ਇੱਕ ਆਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ। ਜਲਣ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਟਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਟ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ?
ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ:
ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਪਟਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਦੁਰਘਟਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਘਬਰਾਹਟ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਦੱਸੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।
ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ: ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਵੋ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਵੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਲਣ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇਗੀ। 10-15 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੋ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਮਾਮੂਲੀ ਜਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਜਾਂ ਠੰਡਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਕਦਮ : ਬਰਫ਼ ਸਿੱਧੀ ਨਾ ਲਗਾਓ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਰਾਹਤ ਲਈ ਬਰਫ਼ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਬਰਫ਼ ਸਿੱਧੀ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਫਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁੱਜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹਲਕਾ ਕੰਪਰੈੱਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਬਰਫ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਹੀ ਕਰੋ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ: ਟੂਥਪੇਸਟ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੂਥਪੇਸਟ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਲਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਮਿੱਥ ਹੈ। ਟੂਥਪੇਸਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਜਲਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਕਰੀਮ ਲਗਾਓ।
ਕਦਮ 4: ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ
ਜੇਕਰ ਜਲਣ ਮਾਮੂਲੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਂਗਲੀ ਜਾਂ ਹਥੇਲੀ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਲਮ ਅਤੇ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜਲਣ ਵਿੱਚ ਪੈਰ, ਚਿਹਰੇ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਵੋ, ਫਿਰ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਓ। ਦੇਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਵਾਂ ਸੁਝਾਅ: ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੋ
ਸੜੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਇਸਨੂੰ ਸਾਫ਼, ਨਰਮ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਸੂਤੀ ਪੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕੋ। ਇਹ ਧੂੜ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਰਾਹੀਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕੇਗਾ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੱਸ ਕੇ ਨਾ ਲਪੇਟੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਦ ਵਧੇਗਾ।
ਬੇਦਾਅਵਾ ( Disclaimer) : ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖੋਜ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾ ਲਓ। ਕੋਈ ਵੀ ਨਵੀਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਜਾਂ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।