ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ: ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟਚਰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੈਰਾਜ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਰਾਏ ’ਤੇ ਦੇਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਟੈਨੈਂਸੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਮਾਲਕ ਰੇਗੀ ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਕੁੱਲ $5,700 ਅਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮਾਮਲੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਸੀ। ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਣਿਆ ਗੈਰਾਜ ਉਸ ਨੂੰ $150 ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤਾ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ’ਤੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਈ-ਫਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਗੈਰਾਜ ਨੂੰ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੈਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਰਸੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਸਹੂਲਤ। ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੰਡਕਸ਼ਨ ਕੁਕਰ ਵਰਤਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਟਾਇਲਟ ਤੇ ਸ਼ਾਵਰ ਵਰਤਦਾ ਸੀ।
ਗੈਰਾਜ ਵਿੱਚ ਠੰਢ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਕਿਰਾਏਦਾਰ
ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੈਰਾਜ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਦੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੇ ਕੋਠੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਸਤੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਗੈਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਈ 2026 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲਾਅ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਟੈਨੈਂਸੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵਿੱਚ ਮੁਆਵਜ਼ੇ, ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ exemplary damages ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਗੈਰਾਜ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦੇ ਅਡਜੂਡੀਕੇਟਰ ਜੌਨ ਗ੍ਰੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰਾਜ ਨੂੰ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ। ਮਾਲਕ ਨੇ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕੈਬਾਲੇਰੋ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਉੱਥੋਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਇਹ ਦਲੀਲ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ $5,700
ਅਡਜੂਡੀਕੇਟਰ ਜੌਨ ਗ੍ਰੀਨ ਨੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੱਲ $5,700 ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
$2,775 — ਭਰੇ ਗਏ ਕਿਰਾਏ ਦਾ 50 ਫੀਸਦੀ ਰਿਫੰਡ।
$1,500 — ਮਾਲਕ ਦੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ exemplary damages।
$1,500 — ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ।
ਮਾਲਕ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ $10 ਪ੍ਰਤੀ ਹਫ਼ਤਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਵਾਧਾ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਰਾਇਆ ਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਾਲਕ ਨੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਟੈਨੈਂਸੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਲਕ ਨੇ ਟੈਨੈਂਸੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਨੋਟਿਸ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਖਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਟੈਨੈਂਸੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ’ਤੇ ਕੰਧ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਕੂੜਾ ਛੱਡ ਜਾਣ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਕੁਝ ਬਰਤਨ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਪੌਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਲਗਾਏ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਅਰਜ਼ੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਡਜੂਡੀਕੇਟਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।