ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ: ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। NZ Transport Agency (NZTA) ਵੱਲੋਂ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਵਤ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਮਲਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨਤਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ 16 Driver Testing Officers (DTOs) ਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ 7 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਟੈਂਡ ਡਾਊਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਜਾਂਚ ਦਾ ਅਸਰ ਯਾਤਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੈਵੀ ਵਾਹਨ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਟੈਸਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ 650 ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਟੈਸਟ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਸਧਾਰਨ ਟੈਸਟ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਮਾਮਲਾ
NZTA ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਫ ਲੈਂਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮਾਈਕ ਹਰਗ੍ਰੀਵਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਕੁਝ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਮ ਪੈਟਰਨ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰੇ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ। NZTA ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੜਬੜਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ।
ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਵੀ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
NZTA ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ VTNZ ਦੇ Highbrook ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਸਨ।
VTNZ ਨੇ NZTA ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 5 ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਟੈਸਟਿੰਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਲਈ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੈਕਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਕੁੱਲ 631 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਨ-ਰੋਡ ਸੇਫਟੀ ਟੈਸਟ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 497 ਨੇ ਟੈਸਟ ਦਿੱਤਾ।
ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਸ ਰੇਟ ਸਿਰਫ਼ 59.8 ਫੀਸਦੀ ਰਿਹਾ, ਜਦਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 83.4 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। NZTA ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਤਰੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ‘Operation Kea’ ‘ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਂਚ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ 30 ਜੂਨ ਤੋਂ ‘Operation Kea’ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
NZTA ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਰੀ-ਸ਼ਡਿਊਲਿੰਗ ਵੀ ਕਰਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਕਲੈਂਡ ਅਤੇ ਹੈਵੀ ਵਹੀਕਲ ਲਾਇਸੈਂਸ ਟੈਸਟਿੰਗ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। 2026 ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਕੀਤਾ?
NZTA ਵੱਲੋਂ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸਕ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ।
ਦੋ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸਮਾਂ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਪਾਸ ਰੇਟ।
ਬੁੱਕ ਕੀਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਸਟ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਦਰਜ ਕਰਨਾ।
NZTA ਮੁਤਾਬਕ ਜੇ ਕੋਈ ਟੈਸਟ ਬੁੱਕ ਕੀਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਸਟ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹੁਣ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗਣਗੇ ਕੈਮਰੇ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ NZTA ਵੱਲੋਂ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਬਾਡੀ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਉਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਏਜੰਟ ਸਟਾਫ ਲਈ ਫਰੌਡ ਅਤੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰਿਟੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਡੀ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ Operation Kea ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ NZTA ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।
NZTA ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ?
ਮਾਈਕ ਹਰਗ੍ਰੀਵਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਰਵਾਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।
NZTA ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਅਤੇ ਆਡਿਟਿੰਗ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸ ਬਿਸ਼ਪ ਨੂੰ ਵੀ 12 ਜੂਨ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ NZTA ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਬ੍ਰੀਫ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਿਸ਼ਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Operation Kea ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੜਬੜ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ?