ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੱਕਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਜੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ‘ਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਅਕਸਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਲੇਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਰਥੋਸਟੈਟਿਕ ਹਾਈਪੋਟੈਂਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥੋਸਟੈਟਿਕ ਹਾਈਪੋਟੈਂਸ਼ਨ ਕੀ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਲੇਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਚਾਨਕ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਜਲਦੀ ਐਡਜਸਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੇ ਆਮ ਕਾਰਨ
ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ
ਸੌਣ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਭਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਗਣ ‘ਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਘੱਟ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਹਾਈਪੋਗਲਾਈਸੀਮੀਆ ਕਾਰਨ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਸਿਰ ਦਰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦਵਾਈ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਨਸਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ
ਜੇਕਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਵੇਰੇ ਜਾਗਣ ‘ਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੰਨ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੋਜ, ਲਾਗ, ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਨੁਕਸ ਮੁੜਨ ਜਾਂ ਉੱਠਣ ਵੇਲੇ ਗੰਭੀਰ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਨੀਮੀਆ, ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਵੇਰੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਗਣ ‘ਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਠੋ। ਦਿਨ ਭਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਅਤੇ ਉੱਠਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪੀਓ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਸਥਿਰ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।