ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਭਾਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਦੇ 5 ਪਤੀ ਸਨ। ਭਾਵ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਿਰਮੌਰ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਇੱਕੋ ਦੁਲਹਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਬਹੁਪਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਿਲਾਈ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੱਟੀ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਲਾੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਹੁਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਲਾੜੀ ਸੁਨੀਤਾ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਲਿਆ। ਲਾੜੇ ਪ੍ਰਦੀਪ ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਨੇਗੀ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿਰਮੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸ-ਗਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 12 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਨਾਚਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਾੜੇ ਕਪਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਇਸ ਵਿਆਹ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਨ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੱਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜਨਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਪਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਹੁਪਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਆਹ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜੱਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਾਈਐਸ ਪਰਮਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।




