ਆਕਲੈਂਡ: ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਏ ਗੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਨੂੰ ਆਕਲੈਂਡ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਹੋਸਟ ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ’ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ (attempted murder) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 13 ਸਾਲ 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ।
ਬਰਾੜ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਆਕਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਤਾਮਾਕੀ ਅਤੇ ਰੋਟੋਰੂਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼
ਅਦਾਲਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਰਾੜ ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਬੰਧੀ ਕੀਤੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਸੀਕਿਊਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਦੋਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਹਮਲੇ ਲਈ ਚਾਕੂ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਕੀਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪ੍ਰੋਸੀਕਿਊਸ਼ਨ ਨੇ ਬਰਾੜ ਨੂੰ ਇਸ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ “ਕੇਂਦਰ” ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
23 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਮਲਾਵਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਗਈ ਅਤੇ ਡਰਾਈਵਰ ਵਾਲੀ ਖਿੜਕੀ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਿਰ, ਗਰਦਨ, ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 40 ਚਾਕੂ ਅਤੇ ਕੱਟਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਰ ਦਾ ਹਾਰਨ ਵਜਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਟੂਰਨੀਕੇਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ।
13 ਸਾਲ 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ
ਬਰਾੜ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਚਾਕੂ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਜੂਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 13 ਸਾਲ 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਘੱਟ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 9 ਸਾਲ ਤੱਕ ਪੈਰੋਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਜੱਜ ਨੇ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੰਬੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਗੈਰ-ਪੈਰੋਲ ਮਿਆਦ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਬਰਾੜ ਦੇ ਹਿੰਸਕ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਪੰਥ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ।
2015 ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲੇ
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਬਰਾੜ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪਹਿਲਾ ਹਿੰਸਕ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਰਾੜ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਭਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਪੀੜਤ ’ਤੇ ਧਾਤੂ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸੰਦ ਨਾਲ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਗਿਆ, ਅੱਖ ਸੁੱਜ ਗਈ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਹੋਈ—ਜੋ ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬਰਾੜ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾੜ ਦੀ ਹਿੰਸਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਦੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਕਿਉਂ ਲੱਗਾ।
ਅਪੀਲ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵੀ ਨਾਕਾਮ
ਬਰਾੜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੋਰਟ ਆਫ ਅਪੀਲ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਪੀਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਵੀ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਾਇਮ ਹੈ।
ਬਰਾੜ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ
ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਬਰਾੜ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਆਇਆ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ:
ਉਹ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕਦੋਂ ਆਇਆ ਸੀ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਵੀਜ਼ੇ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਕਦੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਕੀਤਾ ਵੀ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਕੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਬਰਾੜ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਨਾਗਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਉਸ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਸਾਬਤ ਕੀਤੇ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਹੋਸਟ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਬਰਾੜ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ ਜਾਂ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।