ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ: ਫੋਨ, ਗੇਮਿੰਗ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਦੁਨੀਆ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹੀ ਆਦਤ ਕਈਆਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ, ਗੇਮਿੰਗ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਲਤ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਂਦਰ ‘Touch Grass’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ 13 ਤੋਂ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 12 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਫੋਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ’ਤੇ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਨੀਂਦ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
⚠️ 22 ਫੀਸਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ‘ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵਰਤੋਂ’ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ
Touch Grass ਦੀ ਕਲੀਨੀਕਲ ਲੀਡ Frances Russell ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 22 ਫੀਸਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕੀਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਫੋਨ ਜਾਂ ਗੇਮਿੰਗ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦਾ ਰੁਟੀਨ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
🎮 ਜਿਸ ਆਨਲਾਈਨ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸਹਾਰਾ, ਉਹੀ ਬਣ ਗਈ ਮੁਸ਼ਕਲ
Touch Grass ਦੀ ਯੂਥ ਵਰਕਰ Jennifer Thonrithi ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਜਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ foster care ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਆਨਲਾਈਨ ਦੁਨੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਹਾਰੇ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇੰਨੀ ਵਧ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਲਾਸਾਂ ਵੀ ਛੱਡਣ ਲੱਗੀ।
ਹੁਣ ਉਹ ਖੁਦ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।
🏫 ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਅਸਰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। Pakuranga ਦੇ Riverina Primary School ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ‘device-free learning’ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ Bryce Mills ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਬੱਚੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
🎰 ਗੇਮਿੰਗ ਤੋਂ ਆਨਲਾਈਨ ਜੂਏ ਤੱਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਕ੍ਰੀਨ ਜਾਂ ਗੇਮਿੰਗ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਗੇਮਿੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਜੂਏ ਦੀ ਆਦਤ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ loot boxes, rewards ਅਤੇ sports betting ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੂਏ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
Touch Grass ਨੂੰ Problem Gambling Foundation ਵੱਲੋਂ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਕ੍ਰੀਨ ਜਾਂ ਗੇਮਿੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨਲਾਈਨ ਜੂਏ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਫ਼ਤ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫਿਲਹਾਲ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਥੈਰੇਪੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਲਾਜ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ।