ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਫ਼ੋਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (FTA) ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ ਬਲਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ FTA ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਕਸਨ ਦੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਅਗਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 20 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 2024-25 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਲਗਭਗ 2.4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਸਰਪਲੱਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭਾਰਤ ਦੇ 100% ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੀਰੋ-ਡਿਊਟੀ ਮਾਰਕੀਟ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਤਪਾਦ ਇਸ ਆਯਾਤ ਟੋਕਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ, ਆਰਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਫਰਨੀਚਰ, ਕਾਗਜ਼ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਫਰਨੀਚਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਸਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੀਵੀ ਅਤੇ ਸੇਬ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮੱਧ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਯਾਤ ਡਿਊਟੀਆਂ ਘਟਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਸਤੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਸੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਵੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਕੱਚਾ ਉੱਨ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੇਟ ਅਤੇ ਉੱਨੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਰੀ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਮੈਟਲ ਵੀ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਲੱਕੜ, ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੈਪ ਮੈਟਲ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ-ਮੁਕਤ ਇਨਪੁਟ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇਗਾ।
ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਭਾਰਤੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭਾਰਤ ਦੇ 100% ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਜ਼ੀਰੋ-ਡਿਊਟੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਕੱਪੜਾ, ਚਮੜਾ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ।