ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸਿਗਰਟ ਪੀਤੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਜਾਂ ਸੈਕੰਡਹੈਂਡ ਸਮੋਕਿੰਗ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ The Lancet ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਹਤ ਖਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2023 ਦੌਰਾਨ 3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸੈਕੰਡਹੈਂਡ ਸਮੋਕਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇ 1990 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
🚬 ਆਖਿਰ ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਕੀ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਦ ਸਿਗਰਟ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਜਾਂ ਸੈਕੰਡਹੈਂਡ ਸਮੋਕਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਧੂੰਆਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧੂੰਆਂ ਆਸ-ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਤਰਾ ਕਿਸਨੂੰ?
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 2023 ਦੌਰਾਨ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸਮੋਕਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ 80 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਕਦੇ ਸਿਗਰਟ ਨਹੀਂ ਪੀਤੀ।
ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ?
ਕਿਸੇ ਸਮੋਕਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ:
ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ
ਖੰਘ ਜਾਂ ਸਾਹ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ
ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਵਧਿਆ ਖਤਰਾ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੈਕੰਡਹੈਂਡ ਸਮੋਕਿੰਗ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਸਟ੍ਰੋਕ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਘਰ ਨੂੰ ਬਣਾਓ ‘ਸਮੋਕ-ਫ੍ਰੀ ਜ਼ੋਨ’
ਪੈਸਿਵ ਸਮੋਕਿੰਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਅਤੇ ਕਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬੰਦ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੋਕ-ਫ੍ਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਪਬਲਿਕ ਪਲੇਸ, ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮੋਕਿੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਬਾਕੂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕਰੀਬੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੋਕਿੰਗ ਦੇ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰੋ।
ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਿਗਰਟ ਪੀਂਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ—ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੌਣ ਸਿਗਰਟ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।