ਚੀਨ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚਾਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ (MPs) ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਚੀਨ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਅਤੇ ਮਕਾਉ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤਾਈਵਾਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੌਰੀਨ ਪਿਊਘ, ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਡੰਕਨ ਵੈੱਬ, ਐਕਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੌਰਾ ਮੈਕਕਲੂਰ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਫਰਸਟ ਦੇ ਡੇਵਿਡ ਵਿਲਸਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਸੰਸਦੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤਾਈਵਾਨ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸੀ।
ਚੀਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਮੁਅੱਤਲ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵਿਂਸਟਨ ਪੀਟਰਜ਼ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ “ਵਨ ਚਾਈਨਾ ਪਾਲਿਸੀ” ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਐਕਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਲੌਰਾ ਮੈਕਕਲੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਸਲੂਕ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਮੈਕਕਲੂਰ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਈਵਾਨ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ “ਡਰਾਉਣੀ ਰਣਨੀਤੀ” ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਾਈਵਾਨ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਯਾਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਬੰਧ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਈਵਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣਾ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ (MFAT) ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਤਾਈਵਾਨ ਦੌਰੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ “ਵਨ ਚਾਈਨਾ ਪਾਲਿਸੀ” ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹਲਕਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੌਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਖੁਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।